Ad copy

“Joint pain” ปวดข้อมา ใช่ปวดข้อจริงมั้ย แล้วถ้าใช่เกิดจากสาเหตุอะไรกันแน่ วันนี้เรามาลองมาดูวิธีการ approach กันนะครับ😊 . 🟨STEP 1.1 : Articular vs Periarticular pain ให้เราแยกก่อนว่าปวดจาก ”ข้อ” จริงๆ หรือเป็นจาก “เนื้อเยื่อบริเวณรอบข้อ” . ⚫️Articular pain เช่น โรค Gout, Septic arthritis จะมีลักษณะดังนี้ . (1) Pain &Limited ROM : All directions (2) Active ROM : Limit (3) Passive ROM : Limit (4) Signs of inflammation : รอบๆ joint line ทุกทิศทาง (5) Joint effusion : Present . ⚫️Periarticular pain เช่น Tendinitis, Bursitis จะมีลักษณะดังนี้ . (1) Pain &Limited ROM : Some direction (2) Active ROM : Limit (3) Passive ROM : No limit ยกเว้นทิศทางที่มีการอักเสบ (4) Signs of inflammation : เฉพาะที่จุดใดจุดหนึ่งของ joint line หรือเลยแนวข้อออกไปมาก (5) Joint effusion : Absent ================================== . 🟨STEP 1.2 : Arthritis vs Arthralgia . ⚫️Arthritis(Inflammatory joint pain) คือ มีปวดข้อ + Signs of inflammation(บวม แดง ร้อน) Limited ROM . ⚫️Arthralgia(Non-inflammatory joint pain) คือ มีปวดข้อ แต่ไม่มี Signs of inflammation No limited ROM เป็นอาการที่ไม่จำเพาะพบได้ในหลายภาวะ ================================== . 🟨STEP 2 : Terms &Definition ที่ต้องรู้ก่อนแยกโรค . 🟡ระยะเวลา . ⚫️Acute < 6 wk ⚫️Chronic > 6 wk . 🟡จำนวนข้อ . ⚫️Monoarthritis 1 ข้อ ⚫️Oligoarthritis 2-4 ข้อ ⚫️Polyarthritis ≥ 5 ข้อ . 🟡ลำดับการเกิดข้ออักเสบ . ⚫️Intermittent arthritis คือข้ออักเสบหายสนิทไปช่วงนึงแล้วกลับมาเป็นซ้ำ . ⚫️Migratory arthritis คือข้อเดิมที่อักเสบหายสนิทก่อน แล้วค่อยมีข้ออื่นอักเสบเพิ่ม . ⚫️Additive arthritis คือจำนวนข้ออักเสบเพิ่มขึ้น โดยข้อเดิมยังอักเสบไม่หาย . 🟡Morning stiffness คือ ความรู้สึกตึงขัดบริเวณข้อ หลังจากพักการใช้งาน ดังนั้นอาการเลยจะชัดในช่วงตื่นนอนตอนเช้า ถ้า > 30 min จะนึกถึงพวก inflammatory joint pain . 🟡Inflammatory back pain คือมีอาการปวดตึงหลัง เป็นมากถ้าพักนานๆ ดีขึ้นเมื่อมีการขยับเคลื่อนไหว morning stiffness > 30 min ================================== . 🟨STEP 3 : แยกโรคออกเป็น 4 กลุ่มจากระยะเวลาและจำนวนข้ออักเสบ . 🟡Acute Monoarthritis/ Oligoarthritis ▪️ Septic arthritis(Non-GC) ▪️ Crystal-induced(Gout, Pseudogout) ▪️ Post-traumatic arthritis ▪️ Acute rheumatic fever ▪️ Reactive arthritis ▪️ Hemarthrosis . 🟡Acute Polyarthritis ▪️ Acute rheumatic fever ▪️ Septic arthritis(GC) ▪️ Viral arthritis เช่น Parvovirus B19, HBV, HCV, EBV, HIV ▪️ CNT disease เช่น SLE ▪️ Crystal-induced ▪️ Spondyloarthropathy(SpA) : Reactive arthritis(ReA), Psoriatic arthritis(PsA), Ankylosing spondylitis(AS), Spondyloarthritis associated with inflammatory bowel disease (IBD) . 🟡Chronic Monoarthritis/ Oligoarthritis ▪️ TB/Fungal arthritis ▪️ Crystal-induced ▪️ Osteoarthritis(ชื่อ -arthritis แต่จริงๆ no signs of inflammation) ▪️ Neuropathic joint ▪️ SpA . 🟡Chronic Polyarthritis ▪️ Rheumatoid arthritis(RA) ▪️ CTN disease เช่น SLE ▪️ Crystal-induced(Gout, Pseudogout) ▪️ SpA =================================== . 🟨 เราไปดูตัวอย่างโรคกันนะครับ👇 . 🟡Septic(Non-GC) arthritis ▪️ Hx : Acute monoarthritis/ oligoarthritis, onset ตั้งแต่เริ่มปวดจนถึงปวดสุด 3-5 วัน ▪️ Common joint involvement : Knee, Hip joint ▪️ Risk : Immunocompromised host, IVDU . 🟡Gouty arthritis ▪️ Hx : โดยปกติมักมาด้วย Acute monoarthritis/ oligoarthritis, โดย onset ตั้งแต่เริ่มปวดจนถึงปวดสุด 12-24 ชม. กรณีไม่ได้รักษาก็จะเป็น Chronic intermittent arthritis และถ้าเป็นไปนานๆ หรือในผู้ป่วยสูงอายุ ไตเสื่อม สามารถมาด้วย Acute polyarthritis ได้ ▪️ Common joint involvement : Lower extremities, 1st MTP joint, Asymmetry ▪️ PE : Tophi ▪️ Risk : CKD, Alcohol, HCTZ, Pyrazinamide . 🟡Pseudogout(CPPD arthritis) ▪️ Hx : ผู้ป่วยสูงอายุ > 60 ปี, Acute monoarthritis/ oligoarthritis, Intermittent arthritis ▪️ Common joint involvement : Knee, wrist joint ▪️ Risk : HyperPTH, Hemochromatosis, HypoMg, HypoPO4 . 🟡Post-traumatic arthritis ▪️ Hx : Acute monoarthritis, ประวัติ Recent trauma บริเวณข้อ . 🟡Hemarthrosis ▪️ Hx : Acute monoarthritis/ oligoarthritis ▪️ Risk : Hemophilia, Anticoagulants . 🟡Acute rheumatic fever ▪️ Hx : ประวัติ ไข้ เจ็บคอ นำมาก่อน, Acute migratory polyarthritis arthritis, การเคลื่อนไหวผิดปกติ(Sydenham chorea) ▪️ PE : Murmur, Erythema marginatum, Subcutaneous nodules . 🟡Septic(GC) arthritis ▪️ Hx : แบบ (1) Purulent gonococcal arthritis จะเป็น Acute mono/oligoarthritis แบบ (2) Arthritis-dermatitis syndrome จะเป็น Migratory asymmetrical polyarthritis, tenosynovitis, dermatitis ▪️ Risk : Unsafe sex . 🟡Viral arthritis ▪️ Hx : Acute symmetrical polyarthritis, อาจมีอาการไข้ ปวดเมื่อยตามตัว ผื่น . 🟡Spondyloarthropathy(SpA) มีโรค subset อีก 4 โรค คือ . (1) Ankylosing spondylitis(AS) (2) Psoriatic arthritis(PsA) (3) Reactive arthritis(ReA) (4) Spondyloarthritis associated with inflammatory bowel disease(IBD) . 🟡Ankylosing spondylitis ▪️ Hx : ประวัติ Inflammatory back pain, buttock pain, จุดเกาะเส้นเอ็นอักเสบ(Enthesitis) ตำแหน่ง common คือ Achilles tendon, plantar fascia อาการนอกข้อ เช่น Uveitis ▪️ Common joint involvement : Axial joint(Spine &SI joint), ไม่ค่อยมี Peripheral joint . 🟡Psoriatic arthritis ▪️ Hx : Inflammatory back pain, buttock pain, Peripheral joint มีได้หลายแบบทั้ง oligo/polyarthritis symmetrical/asymmetrical ก็ได้, Enthesitis, Dactylitis อาการนอกข้อ : ผื่น Psoriasis, Pitting nail ▪️ Common joint involvement : ทั้ง Axial &Peripheral joint เป็นได้ทุก joint รวมถึง DIP, PIP joint . 🟡Reactive arthritis ▪️ Hx : ประวัติ GI/ GU infection นำมาก่อน 2-4 wk, Inflammatory back pain, Acute asymmetrical oligoarthritis, Enthesitis, Dactylitis อาการนอกข้อ : Conjunctivitis, Urethritis, Keratoderma blenorrhagicum ▪️ Common joint involvement : ทั้ง Axial &Peripheral joint มักเป็น Lower extremities . 🟡Spondyloarthritis associated with inflammatory bowel disease(IBD) ▪️ Hx : Inflammatory back pain, buttock pain อาการนอกข้อ : ประวัติ inflammatory bowel disease ▪️ Joint involvement : ทั้ง Axial &Peripheral joint มักเป็น Lower extremities . 🟡SLE ▪️ Hx : ประวัติผู้หญิงวัยกลางคน Acute/ chronic symmetrical polyarthritis อาการนอกข้อ : Multiple organ involvement เช่น Malar rash, oral ulcer, Nephritis, Seizure, Psychosis, Anemia, Leukopenia, thrombocytopenia, Pericarditis, Pleuritis ▪️ Common joint involvement : Small joints เหมือน Rheumatoid arthritis เช่น hand &wrist(มักไม่เป็น DIP joint), knee . 🟡Osteoarthritis ▪️ Hx : ใช้งานข้อแล้วจะปวดมากขึ้น พักแล้วดีขึ้น Morning stiffness < 30 min ▪️ Common joint involvement : Knee, hip, hand(DIP ก็ได้), spine, asymmetry ▪️ PE : crepitus on joint movement, varus deformity . 🟡TB arthritis ▪️ Hx : Chronic monoarthritis/ oligoarthritis ▪️ Risk : ประวัติวัณโรค, Immunocompromised . 🟡Rheumatoid arthritis ▪️ Hx : Chronic symmetrical polyarthritis, ใช้งานข้อแล้วจะปวดน้อยลง พักแล้วปวดมากขึ้น, Morning stiffness > 30 min อาการนอกข้อ : Rheumatoid nodule, pulmonary nodule, pleuritis, pericarditis, scleritis ▪️ Common joint involvement : Small joints เช่น PIP, MCP MTP joint(มักไม่เป็น DIP joint) ▪️ PE : Joint deformity เช่น Swan neck deformity, Boutonniere deformity, Ulnar deviation of fingers . อ้อ พี่มีภาพประกอบเพิ่มเติมของผื่น Keratoderma blenorrhagicum และ Swan neck deformity, Boutonniere deformity ใครยังไม่เคยเห็นก็ลองดูใน comment ได้เลยน้า . ใครอ่านจบแล้วก็เม้นทักทายกันได้นะครับ หรือพิมพ์ “เข้าใจแล้ว Joint pain” สวัสดีครับ^^ #พี่ซีMedsalmon