Ad copy

“Hematuria” นึกถึงโรคอะไรได้บ้าง ก่อนอื่นให้น้องๆมาดูนิยามกันก่อนนะครับ 🟦Definition ⚫️Macroscopic hematuria(Gross hematuria) คือ ปัสสาวะเป็นเลือด มองเห็นด้วยตาเปล่า สีแดงสด สีน้ำล้างเนื้อ สีชมพู สีน้ำตาลเข้ม สีโค้ก ⚫️Microscopic hematuria คือ ปัสสาวะเป็นเลือดที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ตรวจพบในกล้องจุลทรรศน์ RBC > 3/HPF in centrifuged urine ====================== 🟦Mimic hematuria ทีนี้ก่อนจะบอกว่าเป็น Hematuria เราต้องระวังว่าสิ่งที่คนไข้เห็นอาจจะไม่ใช่เลือดที่ออกจากทางเดินปัสสาวะ แต่อาจจะมาจาก Genital/ Anal bleeding แล้วปนมาในปัสสาวะ ดังนั้นอาจจะต้องซักประวัติให้ดี หรือส่งตรวจปัสสาวะเพื่อยืนยันในช่วงที่ประจำเดือนหมดรอบ แต่ถึงแม้ปัสสาวะจะสีแดงจริงๆ และไม่ได้มาจาก Genital/ Anal bleeding แต่สิ่งที่เราเห็นก็อาจจะไม่ใช่ True hematuria เสมอไป คือถ้าปัสสาวะที่เห็นเป็นเลือดสด หรือ blood clot เลย อันนี้บอกได้ว่าเป็น Hematuria แต่ถ้าปัสสาวะสีแดง สีน้ำตาล สีโค้ก(Red/ brown urine) แบบนี้อาจจะเป็นภาวะ Pseudohematuria ได้ เช่น Hemoglobinuria, Myoglobinuria, Pigmenturia ==================== 🟦Pseudohematuria โดยการแยกภาวะ Pseudohematuria มีวิธีดังนี้ ⚫️วิธีแรกดูจาก UA ถ้า Blood ++ และ RBC ++ ด้วย แบบนี้ → Hematuria ถ้า Blood ++ แต่ RBC -/few แบบนี้ → Myoglobin/ Hemoglobinuria ถ้า Blood - และ RBC - แบบนี้ → Pigmenturia(Beeturia/ Porphyria) ⚫️วิธีที่สองดูจาก Centrifuged urine ▪️STEP 1 ปั่นแล้วตกตะกอนแดง แต่ supernatant ใสแบบนี้ → Hematuria ปั่นแล้ว supernatant แดง ไปต่อ STEP 2 ▪️STEP 2 Dipstick blood positive → Myoglobinuria/ Hemoglobinuria Dipstick blood negative → Pigmenturia(Beeturia/ Porphyria) พอเรารู้แล้วว่าคนไข้เป็น True hematuria พี่แนะนำว่าให้แยกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆก่อน คือ (1) Glomerular hematuria (2) Non-glomerular hematuria ==================== 🟦Glomerular vs Non-glomerular hematuria ⚫️Glomerular hematuria มีลักษณะดังนี้ ▪️Clot absent ▪️Dysmorphic RBC ▪️RBC Cast may be present ▪️Proteinuria ≥ 2+ ⚫️Non-glomerular hematuria มีลักษณะดังนี้ ▪️Clot may be present ▪️Normal RBC morphology ▪️RBC Cast absent ▪️Proteinuria < 2+ แล้วเราค่อยมาดูสาเหตุในแต่ละกลุ่มกัน =================== 🔵Glomerular hematuria ▪️Nephritic syndrome 🔵Non-glomerular hematuria ▪️KUB stones ▪️Infection : Pyelonephritis, Cystitis, Prostatitis, Urethritis ▪️Neoplasm : Malignancy, Polycystic kidney disease, BPH ▪️Trauma, Vigorous exercise ▪️Drugs : Cyclophosphamide, Anticoagulants โดย Timing ของ hematuria จะช่วยบอก location ได้นิดนึง Initial hematuria → Urethral lesion Terminal hematuria → Bladder neck, prostate lesion Total hematuria → Bladder, ureters, kidney lesion ===================== ทีนี้เรามาลองดูประวัติ และ physical findings ในโรค common ที่ผู้ป่วยอาจมาด้วย Hematuria กัน 🔵Hemorrhagic cystitis Hx : ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะมีเลือดปน ปวดท้องน้อย PE : Suprapubic tenderness 🔵Pyelonephritis Hx : ไข้ ปวดหลัง flank pain N/V PE : CVA tenderness 🔵Ureteric stone Hx : Colicky flank pain ร้าวไปขาหนีบ ปัสสาวะปนก้อนกรวดทราย PE : Palpable enlarged kidney จาก Hydronephrosis 🔵BPH Hx : ปัสสาวะบ่อย ลำบาก ไม่พุ่ง ต้องเบ่ง ปัสสาวะหยดหลังปัสสาวะ, hesitancy PE : Enlarged prostate gland 🔵IgA nephropathy Hx : ประวัติ URI นำมาก่อน 1-3 วัน แล้วมีปัสสาวะปนเลือด PE : HT, edema 🔵APSGN Hx : ประวัติ URI นำมาก่อน 1-2 สัปดาห์ หรือประวัติติดเชื้อที่ผิวหนัง 3-4 สัปดาห์ แล้วมีปัสสาวะปนเลือด PE : HT, edema 🔵ADPKD Hx : ก้อนในท้อง ปวดท้อง flank pain, recurrent UTI ประวัติครอบครัวโรคถุงน้ำในไต PE : HT, Palpable enlarged kidney 🔵KUB Malignancy Hx : Painless hematuria, อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร นน.ลด Risk : Smoking, สัมผัสสารเคมี สีย้อมผ้า ยาฆ่าแมลง, recurrent UTI, ประวัติเคยฉายแสงอุ้งเชิงกราน, ประวัติได้ยา Cyclophosphamide PE : Flank mass(กรณี Renal malignancy) 🔵Exercised-induced hematuria Hx : ประวัติออกกำลังกายหนักก่อน ปัสสาวะปนเลือด . อ้อ พี่มีตัวอย่างเคสให้ดูอยู่ในรูปภาพด้วยน้า . ใครอ่านจบแล้วก็เม้นทักทายกันได้นะครับ หรือพิมพ์ “เข้าใจแล้ว Hematuria” สวัสดีครับ^^ #พี่ซีMedsalmon